COĞRAFİ YAPISI

İstasyon Karşısından Görünüm

Yöre son derece engebeli bir arazi yapısına sahiptir. Bu arazi yapısını Karasu (Fırat) nehri Kuzey doğudan Güney batıya doğru ikiye bölmektedir. Fırat nehrinin bu bölümü topograflarca (Fırat Boynuzu) olarak adlandırılmaktadır. Karasu ilçemizi 2 km kuzeyinden geçerek Kemaliye ilçesi sınırlarına ulaşmaktadır. Fırat nehrine yakın bölgelerde 900 – 1000 mt olan rakım nehirden kuzeye ve güneye ilerledikçe yükselmekte, güneyde yer alan Munzur dağlarında rakım 3150 mt ye ulaşmaktadır. Fırat nehrinden kuzeyde bulunan Kuruçay istikametinde bir, batı istikametinde bulunan Ağıldere istikametinde  bir , güney  istikametinde bulunan Uluyamaç bölgesinde bir vadi olmak üzere üç vadi bulunmaktadır. İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği 1060 mt dir. meskun alanların deniz seviyesinden yüksekliği 1000 ile 1400 mt arasında değişmektedir. Yörenin iklimi karasal iklimdir. İlçenin diğer önemli akarsuları Kuruçay çayı, Karabudak çayı ve Yeşilyurt(sanahsi) çaylarıdır.

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ COĞRAFYASINDA İLİÇ

İlçenin konumu;1941 yılında Ankara’da toplanan “Birinci Türk Coğrafya Kongresi” Doğu Anadolu Bölgesi’ni Van-Hakkari,Yukarı Murat,Erzurum-Kars ve Yukarı Fırat olmak üzere dört bölüme ayrılmıştır.İliç bunlardan Yukarı Fırat Bölümü’nde bulunan bir ilçemizdir.

Bilimsel araştırmalar İliç ve çevresini de içine alan yüzey şekillerinin Doğu Anadolu Bölgesi’nde oluşması,ikinci zamanda başlayan ve üçüncü zamanda da devam eden dağların oluşumu ile ilgilidir.Yer kabuğu kalınlaşmış,dağlar yükselmiş,birbirine sıkışmıştır.

Buzul Çağı’nın birikimleri Doğu Anadolu’nun yüksek dağ kesimlerinde bariz olarak görünür.Buna örnek olarak da İliç yakınlarında bulunan Munzur Dağları gösterilebilir.Bu dağlarda eski buzulların aşındırması sonunda oluşan buz yatakları vardır.

İlçe Merkezinin bulunduğu yer deniz yüzeyinden 1.100 metre yüksekliktedir.Köy yerleşim birimlerinin yüksekliği ise 800-2000 metre arasında farklılık gösterir.İlçenin bulunduğu yer engebeli bir yapıya sahip olup bunun dışında ilçe topraklarının büyük çoğunluğu dere, vadi ve yamaçlarda bulunan parçalar halinde ekilebilir alanlardır.İlçe ve çevresinde Doğu Anadolu’ya egemen kara iklimi yaşanır.

Bağıştaş Köyünden Görünüm

İKLİM: Bir yerdeki iklim elemanlarının uzun yallar göstermiş olduğu ortalama değerdir.Yani sıcaklık,basınç,nem ve rüzgarın uzun yıllar göstermiş olduğu ortalama değerdir.Bu değerlere göre genel olarak iklimler sıcak,soğuk ve ılıman olmak üzere üç ana karakter gösterirler.Ülkemizde bu iklim kuşaklarından ılıman kuşakta yer almakla birlikte farklı iklimler hüküm sürmektedir.Bunlar Akdeniz iklimi,Karadeniz iklimi,ve Karasal(Step)iklimleridir.

  İlçemiz de karasal iklimin hüküm sürdüğü Doğu Anadolu Bölgesi’nde bulunması münasebetiyle karasal bir iklime sahiptir.Karasal iklim; yazları sıcak ve kurak,kışları ise soğuk ve genellikle kar yağışlı bir özellik gösterir.Bu genel değerlendirme neticesinde ilçemizdeki iklim özelliklerini mevsimlere göre incelersek;

İlçemizin kış mevsimi karasal iklimin genel karakterine uygun olarak soğuk ve zaman zaman kar yağışlı olmaktadır.Yalnız her ne kadar karasal iklim hüküm sürse de kış mevsimi tam bir karasal iklim gibi çok soğuk ve sürekli kar yağışlı değildir.Özellikle son 10-15 yılda bakıldığında İlçemiz ikliminde hissedilir derecede bir ılımanlaşma sözkonusudur.Önceki yıllarda uzun süre yerde kalabilen ve kalın örtüler oluşturan karlar artık özellikle ilçe merkezinde çok az görülmektedir.Yani ilçemiz Doğu Anadolu Bölgesi’nde olmasına rağmen karasal iklime göre değerlendirdiğimiz zaman nisbeten ılıman bir iklime sahiptir.

Bu İklim değişikliğindeki sebeplere de kısaca değinmek gerekirse de şu iki ana faktörü söyleyebiliriz:

         1-Keban Baraj Gölü’nün ılımanlaştırıcı etkisi

         2-Ozon Tabakası’ndaki delinmeler sonucu tüm dünyadaki iklim değişikliği.

Bilindiği gibi nem oranı yüksek olan havalar geç ısınıp geç soğudukları için kışın fazla soğuk yazın ise fazla sıcak olmazlar.İşte buna istinaden Keban Barajı’nın yapılması ile oluşan Keban Baraj Gölü’nün oluşması ile burada oluşan geniş yüzeyleri kaplayan su seviyesinde buharlaşma oranı artmış,çevresindeki kuru havanın nemli hava haline gelmesini sağlamıştır.Böylece bu göl çevresinde önceleri çok soğuk bir iklim olmasına rağmen gölün yumuşatıcı etkisiyle iklim nisbeten ılımanlaşmıştır.İlçemizde bu olumlu sonuçtan nasibini almışve eskiye oranla iklimi hissedilir derecede ılımanlaşmıştır.

Bir diğer sebep de ozon tabakasındaki delinmeler sonucu yeryüzüne ulaşan güneş ışınlarının etkisinin artması sonucu bütün dünyada görkülen sıcaklığın artması eğilimidir.Bunun Sonucunda kutuplardaki kalın buz örtülerinin erimeye başlaması bunun bir kanıtı ve sonucudur.

Yaz mevsiminde ise ilçemizde sıcak ve kurak bir iklim hüküm sürmektedir.Bu aylarda zaman zaman 15-20 gün aralıklarla İlçemizin yüksek kesimlerinde kısa süreli sağnak şeklindeki yağışlar görülür.İlçe Merkezinde ise 2 ay gibi uzun bir süre hiç yağışın olmadığı yıllar olmaktadır.Bazı yıllarda yaz aylarında birkaç defa sağanak şeklindeki kısa süreli yağışlar da olabilmektedir.Sonuç olarak diyebiliriz ki yazın sıcak ve kuraktır.

 İlçemizde en yağışlı mevsim ilkbahar mevsimidir.Bu mevsimde bol miktarda yağış olmaktadır.Bu yağışlar için Doğu Anadolu Bölgemiz’de yaz başında görülen “Kırk İkindi Yağmurları”nı hatırlatır.Şöyle ki;sabah açık olan gökyüzü öğle üzeri bulutlanıp öğle sonlarına doğru sağnak şeklindeki yağışlar örülür ve tekrar ikindiden sonra gökyüzü yeniden açılır.Bu yağışlar 1-1,5 ay devam edebilmektedir.Sonbahara gelindiğinde ise yaz sıcaklığı ve kuraklığı yerini yavaş yavaş soğuğa ve yağmurlara bırakır.Bu soğukların ve yağışların kış aylarına yaklaştıkça artar.

Kısaca şunu da belirtmek gerekir ki İliç ilçe merkezimiz nisbeten Fırat’ın etkisiyle ve çevresindeki bir çok köyüne göre yükseltisinin daha az olması ve dağların koruyucu etkisiyle bu köylere göre iklimi kış mevsiminde daha ılıman geçer.

Sonuc olarak özetlemek gerekirse kışları nisbeten ılıman ve kar yağışlı yazları ise sıcak ve kurak olan karasal iklim görülmektedir.

İstasyon Mahallesinden Görünüm

YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ : İliç ve köyleri içinde bozkır görünümlü çıplak topraklı köyler ağırlıktadır.İlçe merkezi önünde bağlar ve bahçeler vardır.Yine ilçe, köylerin iklimine göre meşelikler,diğer ağaç türleri ve yeşil alanlar mevcuttur.Doğa, coğrafi itibariyle kırsal ve verimsiz olmasına rağmen gerek merkez ilçeye yakın gerekse köylerde ünlü mesire yerleri ve su başları vardır.İlçe merkezinin Abdullahpaşa Mahallesi’nde kaynayan kaynak suyu mevcut olup bu su ilçenin bahçelerini sulamakta ve zaman zamanda içme suyu olarak kullanılmaktadır.Yine ilçe merkezinin kuzeybatısında karasu ırmağı akmakta olup vadi görünümündedir.

Bastana Kayası ve Kuruçay Deresinden Görünüm

EKONOMİK COĞRAFYA :Kışların uzun geçmesi ve aylarca süren kar örtüsü ve don, tarım yapılacak süreyi kısaltır.İlçemizde ağırlıklı olan küçük baş hayvanların beslenmesi konularında ortaya güç durumlar çıkar.İlçe merkezinde tarım alanları çok fazla olmamak kaydıyla ekim yapılır.Köylerde toprağın kısıtlı olması nedeniyle sebze üretimi de ançak kişilerin kendi ihtiyacı kadar düşünülür.Bunların ötesinde meyvecilik yine bireylerin kendi ihtiyaçları kadarıyla yapılmaktadır.İlçede ve köylerinde elma,ceviz,bölgesel iklime yatkın meyve çeşitleri üretilir.

Ayrıca bağcılık sektörünün arazinin kırsal olmasına rağmen bölgeden sonu gelmeyen göçlerinde etkili olmasına rağmen bireysel olarak kendi ihtiyaçlarına göre ürünler üretilmektedir.Bunların içerisinde domates,salatalık,biber,fasulye,patates,soğan başlıca ürünlerdir.

Doğu Anadolu’da ülkemizin öteki bölgelerine rağmen daha büyük bir potansiyel olan küçükbaş hayvancılığı yapılır.Ağırlıklı olarak koyunculuk  başta gelir.Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ilçe merkezi ve ilçeye yakın köylerde mevcuttur.Diğer köylerimizde ise nisbeten ihtiyaca göre küçükbaş ve büyükbaş hayvancılığı yapılır.Her ailenin ihtiyacı için beslenen koyun ve keçiler toplanarak oluşturulan bir sürü bir çobanın himayesinde otlatılır.Akşamları sahiplerine teslim edilir.Ancak küçükbaş hayvancılığı geçim kaynağı olanlar her aile için bir sürü oluşturularak İlkbahar ve yaz aylarında bunların otlatılması için ilçenin yüksek kesimlerine çıkarak sürülerini otlatırlar.Sürü sahipleri zaman zaman da ilçede yeterli mera ve otlak bulamayınca başka il ve ilçelere sürülerini otlatmak için götürürler.Ürettikleri tulum peyniri “Erzincan’ın Meşhur Tulum Peyniri”dir.Üretimlerini tüccarlar aracılığıyla Türkiye’nin her yöresinde satışa sunarlar.

Yeşilyurt Köyü'nden Görünüm