İLİÇ FOLKLORUNA KISA BİR BAKIŞ

İliç folkloru denilince akla gurbet ve hasret duygularının yankıları gelir. Tarih boyunca süre gelen göçlerden dolayı ortaya çıkan hasret ve gurbet duygularını dile getirerek folklorunu ağıtlarla süslemiş halk oyunlarını da kendine bir manevra olarak seçmiştir. Ancak bu folklor yapısı ilçemize komşu olan Kemaliye ,Refahiye ilçeleri ile Elazığ ilinin folkloru etkisi altında kalarak günümüze kadar gelmiştir.

Yukarıda bahsettiğimiz il ve ilçe folklorlerinin sentezini oluşturan ilçemizde ki halk oyunlarını genellikle Kadın ve erkekler ayrı ayrı oyarak oynamaktadırlar. Barlar davul-Zurna,Klarnet-Davul çalgıları eşliğinde oynanır. Ayrıca kadın barları def eşliğinde söylenen karşılıklı türkülerin ritmiyle oynanmaktadır.

İLÇEMİZ VE ÇEVRESİNDE OYNANAK ERKEK BARLARINDAN  ÖRNEKLER

SARHOŞ BARI: Kapalı –açık oyundur. Eğri dizi biçimindedir.Kerteli çökmeyle başlar. Bu çökme bar başından poçige doğru yapılır. Poççikci yarım sağ yaparak diğer oyunculara destek olur.

HOŞ BİLEZİK : Açık oyundur. Eğri dizi biçimindedir. Kollar omuzdan bağlanır. Belli başlı özelliği oyunda nefes alma dinlenme bölümüdür. Dinlenme anında oyun sürdürülürken heykelleşme oyunun kaidelerindendir. Bu oyundada ani çökme vardır.

DELLO : Kapalı-açık bağımsız oyunumuzdur. Eğri dizi biçimindedir. Çift yönlü oyunlarımızdandır. Ters yönde giderken poçikde ki baş başdaki de poççik olur. Bu anda eller belden tutulur diğer yöne dönünce her oyuncu ellerini kendi beline koyarak bağımsız duruma geçilir.

TAMZARA :Açık oyundur. Eğri dizi biçiminde sürdürülürken ani çökme yapılır.

SARI KIZ :Kapalı oyun olup eğri dizi biçimindedir. Sağa sola yürümeler oyunun belli başlı özelliğidir.

TİMUR AĞA(Temür ağa) :Açık ve bağımsız oyundur Eğri dizi biçimindedir.Ellerin bir bölümünden sonra bırakılması ve topluca el çırpmaları oyunun ana özelliğidir.

İLÇEMİZDE OYNANAN KADIN OYUNLARI’DAN ÖRNEKLER

KIZARDI KAYALAR :Agıtlı oyundur. Bağımsız oynanır. Neşeyi agıtta bulma özelliğini taşır.

BAHÇEYE İNDİMKİ GÜLLERİ DEREM :Kapalı ve açık oynanır. Sevinç ve neşeyi simgeler.

YAYLALAR : Bağımsız oynanır. Tabiata olan bağlılığı simgeler.

KUYUDAN SU ÇEKERLER : Açık bağımsız oynanır. Birlikten kuvvet doğar sözünü simgeler.

BÜYÜK CEVİZİN DİBİ      : Halay şeklinde oynanır

HAYRİYE,MEŞENİN TEPESİNDEN,HOSTAYA GÖÇÜ,KAYALAR GÖLGELENDİ : Halay Şeklinde oynanan oyunlardır.

Belirtilen oyunlarının bazılarına ait sözler aşağıdaki gibidir.

BÜYÜK CEVİZİN DİBİ                  :

                        -Büyük Cevizin dibi

Nanay gülüm nanay yar

Ne bakasın el gibi

Nanay gülüm nanay yar

Soyunda gir goynuma

Nanany gülüm nanay yar

Kendi helalim gibi

Nanay gülüm nanay yar

Büyük ceviz yarıldı

Nanay gülüm nanay yar

Ninem bana darıldı

Nanay gülüm nanay yar

Darılma hanım nine

Nanay gülüm nanay yar

El oğludur sarıldı

Nanay gülüm nanay yar

Testi susuz olurmu

Nanay gülüm nanay yar

Dibi kumsuz olurmu

Nanay gülüm nanay yar

Şu uzun gecelerde

Nanay gülüm nanay yar

Yiğit yarsız olurmu

Nanay gülüm nanay yar

HAYRİYE                  :

-   Hayriyenin boyuda uzun

Hayriye nanay nayda nanay

Ağam nanay nayda nanay

Düğmeleri düzüm düzüm

Hayriye nanay nayda nanay

Ağam nanay nayda nanay

Hayriyem camdan bakıyor

Hayriye nanay nayda nanay

Ağam nanay nayda nanay

Şalvara uçkur takıyor

Hayriye nanay nayda nanay

Ağam nanay nayda nanay

Hayriyenin şam yeleği

Hayriye nanay nayda nanay

Ağam nanay nayda nanay

Fincana benzer göbeği

Hayriye nanay nayda nanay

Ağam nanay nayda nanay

MEŞENİN TEPESİNDEN :

-    Meşenin tepesinden (2)

Yar dibini görürmüsün (2)

O Beyaz gerdanından

İstersem verirmisin (2)

                                                 Allan gel pullan gel (2)

                                   Seher vakti dolan gel (2)

Meşenin tepelisi (2)

Oldum Sevda delisi (2)

Kız olsun gelin olsun (2)

Sevilir Cilvelisi (2)

                                                 Allan gel pullan gel (2)

                                   Seher vakti dolan gel (2)

Yılan daştan süzülür (2)

Kızlar yola düzülür (2)

Kız oğlanı görünce (2)

İlik Düğme  çözülür (2)

                                                     Allan Gel Pullan gel (2)

                                                                             Seher Vakti dolan gel (2)

                              Çifçiyim Harmanım yok (2)

                              Elimde fermanım yok (2)

                              Dediler Yarim gelmiş (2)

                              Dizimde dermanım yok (2)

                                                                                  Allan Gel pullan gel (2)

                                                                                  Seher Vakti dolan gel (2)

HOSTAYA GÖÇÜ GELDİ  :

                        - Hostaya göçü geldi                           Diley yar ölem yar

                           El attım saçı geldi                             “      “      “       “

                           Saçı başını yesin                                  “      “      “       “

                           Kızların göçü geldi                              “      “      “       “

                           Hostanın Bademleri                          Diley yar ölem yar

                           Çevirin gidenleri                                   “       “     “       “

                           Vurun Vurun öldürün                        “       “     “       “

                           Yari terk edenleri                                 “       “     “       “             

KAYALAR                            :

-   Kayalar gölgelendi

Kayalar gölgelendi

Güzeller suya indi

Güzeller suya indi

Her güzelden bir öpüş

Her güzelden bir öpüş

Yine can tazelendi

Yine can tazelendi

Uykunun arasında

Uykunun arasında

Ben murada  ermişem

Ben murada  ermişem